Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS): Kapsam, Takvim ve Yükümlülükler

Türkiye ETS nedir?

Türkiye ETS, kapsamdaki tesislerin sera gazı emisyonlarına toplam bir üst sınır (İng. cap) getiren ve bu sınır içinde emisyon haklarının dağıtılmasını ve alınıp satılmasını sağlayan bir piyasa mekanizmasıdır. Emisyon hakkı, mevzuatta tahsisat (İng. allowance) olarak adlandırılmaktadır. Her tahsisat, bir ton karbondioksit eşdeğeri (tCO2e) emisyon hakkı vermektedir.

Sistemin yasal dayanağı 7552 sayılı İklim Kanunu’dur. Türkiye ETS Yönetmeliği ile birlikte, 17 Mayıs 2014 tarihli Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Hangi tesisler kapsamdadır?

Yönetmeliğin Ek-1’inde sayılan faaliyetleri yürüten tesisler, yıllık emisyon miktarlarına göre üç kategoriye ayrılmaktadır:

Kategori	Yıllık emisyon (tCO2e)	Türkiye ETS
Kategori A	50.000 ve altı	Kapsam dışı; izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülüğü devam etmektedir
Kategori B	50.000’in üzeri – 500.000	Kapsamda
Kategori C	500.000’in üzeri	Kapsamda

Pilot dönem, KPK/2026/1 sayılı Karar ile beş sektördeki Kategori B ve C tesisleriyle sınırlandırılmıştır: elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre. Ana faaliyeti bu sektörlerin dışında olan tesisler, elektrik üretseler dahi pilot dönem kapsamı dışında tutulmuştur. Doğal gaz ve ham petrol boru hatlarındaki basınç düşürme, kompresör ve istasyon birimleri de pilot dönem boyunca kapsam dışıdır.

Takvim nasıl işlemektedir?

• 09.07.2025 7552 sayılı İklim Kanunu Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
• 27.08.2026 Türkiye ETS Yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
• 27.10.2026 Pilot dönem tesisleri için ilk İzleme Metodolojisi Planlarının son sunum tarihidir. Süre, İDB tarafından en fazla altı ay uzatılabilmektedir.
• 2026 Raporlama yılıdır; emisyonlar izlenmekte ve raporlanmakta, karbon fiyatı uygulanmamaktadır.
• 30.04.2027 2026 yılına ait doğrulanmış emisyon raporlarının son sunum tarihidir.
• 2027 Fiyat mekanizmasının başlaması öngörülmektedir.

Pilot dönemin ardından gelecek ilk uygulama dönemi iki alt döneme ayrılmaktadır. Bu dönemlerin takvimi, Karbon Piyasası Kurulu kararlarıyla belirlenecektir.

Tesislerin yükümlülükleri nelerdir?

Kapsamdaki tesis işletmecileri aşağıdaki adımlarla yükümlüdür:

1. Sera gazı emisyon izni İDB’den alınmaktadır ve beş yıl geçerlidir. Mevcut işletmeler için İklim Kanunu’nun yürürlüğünden itibaren üç yıllık başvuru süresi tanınmıştır.
2. İzleme planı İzleme faaliyetine başlanmadan en az altı ay önce İDB’nin onayına sunulmaktadır.
3. Doğrulanmış emisyon raporu Önceki yılın emisyonları ve faaliyet seviyesi, MEDAS üzerinden atanan akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanarak her yıl 30 Nisan’a kadar sunulmaktadır.
4. Tahsisat teslimi Doğrulanmış emisyon miktarı kadar tahsisat, İşlem Kayıt Sistemi üzerinden teslim edilmektedir.

İzleme ve raporlamaya ilişkin tüm kayıtların en az 10 yıl saklanması zorunludur.

Tahsisatlar nasıl dağıtılmaktadır?

Tahsisatlar ücretsiz olarak dağıtılmakta ya da birincil piyasada satılmaktadır; ikincil piyasada alım satım da mümkündür. Sistemin toplam üst sınırı Ulusal Tahsisat Planı’nda yayımlanmaktadır. Ücretsiz tahsisat, alt tesis düzeyinde kıyas yöntemiyle aşağıdaki formüle göre hesaplanmaktadır:

KPK/2026/1 sayılı Karar uyarınca pilot dönemde ücretsiz tahsisat oranı, tüm sektörler için kıyas yöntemiyle %100 olarak belirlenmiştir. Elektrik dışındaki tesislerde kıyas değeri olarak tüm tesislerin ağırlıklı genel ortalaması; elektrik üretim tesislerinde ise son beş yılın ağırlıklı ortalama emisyon yoğunluğuna dayanan tesise özgü kıyas değeri kullanılmaktadır.

Yükümlülüklere uyulmazsa ne olur?

İklim Kanunu’nun 14. maddesinde, doğrulanmış emisyon raporunun süresinde sunulmaması ve izin olmaksızın faaliyet gösterilmesi gibi durumlar için idari para cezaları öngörülmektedir. Ceza tutarları tesis kategorisine ve emisyon miktarına göre değişmekte ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir.

SKDM ile ilişkisi nedir?

AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında, menşe ülkede fiilen ödenen karbon fiyatı, belirli koşullar altında teslim edilmesi gereken SKDM sertifikası sayısından düşülebilmektedir. Düşülebilecek tutarın hesabında ücretsiz tahsisat gibi unsurlar da dikkate alınmaktadır. Bu nedenle Türkiye ETS’de oluşacak karbon fiyatı, AB’ye ihracat yapan şirketler açısından da önem taşımaktadır.

Sık sorulan sorular

Pilot dönemde karbon fiyatı ödenecek mi?

2026 yalnızca raporlama yılıdır. KPK/2026/1 sayılı Karar uyarınca fiyat mekanizmasının 2027 sistem yılında başlaması öngörülmektedir; pilot dönemde ücretsiz tahsisat oranı %100’dür.

Yılda 50.000 tCO2e ve altında emisyonu olan tesisler kapsamda mı?

Bu tesisler Kategori A’da yer almaktadır ve Türkiye ETS kapsamı dışındadır. Ancak izleme, raporlama ve doğrulama yükümlülükleri devam etmektedir.

Tahsisatlar nerede tutulmaktadır?

Tahsisatlar, her tesis için açılan hesaplarda İşlem Kayıt Sistemi’nde elektronik kayıt olarak tutulmaktadır. Teslim işlemleri de bu sistem üzerinden yapılmaktadır.

Neler değişti?

11.10.2026

Rehber yayımlandı.