Karbon Kaçağı
Karbon kaçağı (İng. carbon leakage), karbon fiyatlandırması uygulayan ülkeler için hem ekonomik hem çevresel bir risktir. Üretim karbon düzenlemesi zayıf ülkelere kaydığında yerli sanayi rekabet gücünü kaybetmekte, emisyonlar ise başka bir ülkede salınmaya devam etmektedir.
Bu riske karşı iki temel araç kullanılmaktadır:
- Ücretsiz tahsisat: Karbon kaçağı riski yüksek sektörlere tahsisatların bir kısmı bedelsiz verilmektedir.
- Sınırda karbon düzenlemesi: AB’nin SKDM’si, ithal ürünlere AB içindeki üreticilerle eşdeğer bir karbon maliyeti uygulamaktadır.
AB’de SKDM’nin devreye girmesiyle birlikte ilgili sektörlerdeki ücretsiz tahsisat 2026’dan itibaren kademeli olarak azaltılmaktadır. Türkiye ETS Yönetmeliği’nde ise karbon kaçağı gibi sektörel farklılıklar, Karbon Piyasası Kurulu tarafından belirlenen sektörel faaliyet katsayısı ile ücretsiz tahsisat hesabına yansıtılmaktadır.
Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956; Türkiye ETS Yönetmeliği md. 4/hh ve 13.